توزیع، تحرک و رفتار ژئوشیمایی عناصر نادر خاکی در خاک‌های شهرهای لاله‌زار و نگار (شهرستان بردسیر، استان کرمان)

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

چکیده

در این مطالعه، توزیع، تحرک و رفتار ژئوشیمیایی 15 عنصر نادر خاکی، شامل La، Ce، Pr، Nd، Sm، Eu، Gd، Tb، Dy، Er، Tm، Yb و  Luاز گروه لانتانیدها به همراه Y و Sc، در 40 نمونه خاک از 4 عمق مختلف در 10 چاهک حفر شده در شهرستان بردسیر در استان کرمان مورد بررسی قرار گرفته است. کانی­های رسی و فسفاته، از اصلی­ترین حامل­های REE ها در خاک­ها می­باشند. محاسبه ضریب همبستگی غلظت عناصر نادر خاکی با میزان رس در نمونه­ها و درصد P2O5 حاکی از همبستگی شدید مثبت این عناصر با مقدار رس­ها و همبستگی منفی آن­ها با مقدار P2O5 نمونه­ها در خاک­های لاله­زار است، در خاک­های منطقه نگار غلظتREE  با درصد P2O5 همبستگی مثبت و با درصد رس نمونه­ها همبستگی منفی نشان می­دهند. بررسی حداکثر مقدار عناصر نادر خاکی در شهر نگار نشان می­دهد که تفکیک مشخصی میان LREE و HREE در خاک­های منطقه وجود دارد، بطوری­که عناصر نادر خاکی سبک دارای توزیع پراکنده بوده، اما تمامی عناصر نادر خاکی سنگین در نمونه­های سطحی حداکثر مقدار خود را دارند. مقدار میانگین نسبت La/Yb، که از آن بعنوان شاخص تفکیک لانتانیدها استفاده می­شود در خاک­های لاله­زار 8/11 و در نگار 6/14 می­باشد و حاکی از آن است که در منطقه نگار، دو گروه عناصر نادر خاکی تفکیک بالاتری را تجربه کرده­اند.

کلیدواژه‌ها